Rev. Van Hlei Thang nih Pathian pakhat kong (ECHAD) kong a vun ttial mi cu khuaruahar bak si. Laimi ah mah bantuk in fiang cik cek in a chim khawh mi cu amah lawng si lai

Pathian Pakhat Chimnak ah (ECHAD) a hman ruang ah Pathian tampi tinak a si maw? (ECHAD Vs YACHID). Tu lio Rai tuang ah, “kan thi lai maw kan nung lai hme” kan ti lio, khatlei in Paletwa ah kan unau pawl ral ruang ah thihloh thongpang long nih a kan zelh lio, ram 2 nak um kan hawi le caah tin, Khuaruat kho an lungretheih tuk lio hoi hna I, “Zumhnak ah tlawmte kan I dannak” (Controversial issue) I van I thlak ve hi fb ka hawi le nan hmai kan khap bak hna loh. Nain tutan te hi chim ve tuah ning. Ka theithiam uh!

“Hear O Israel, the Lord our God is one (ECHAD) Lord” (Deut 6: 4). Hi (ECHAD) nih hin Pathian pakhatnak tam sinak a chim duhmi a si tin in mi zeimaw nih an ti” ti a si. Angai ngai ahcun:
ECHAD = Pakhat tinak bak a si ko (Strong’s #H259, le A Jewish Theology: Louis Jacobs) Cun hi biafang hi “A dam le Evi cu pumkhat (ECHAD) an si cang”(Gen 2: 24, Gen 34: 16, phunkhat ) ah a hman ve. Cu caah annih nih (ECHAD) hi pakhat ti cu a si ko nain “One in Compoud sense” a si an ti.

Cu caah ECHAD cu, pakhat bak cu maw a sawh, a si loah, komhmi (in compound form, Unified??) dah a si? Kanmah I el len lo in, Bible thiam pawl an ti bang, “Bible cu Bible nih fianter tuah she ca”. ECHAD biafang hi Bible ah 962 (Strong) aum. 952 a um a ti mi zong an um. Nain Srong hi zapi hman deuhmi a si. Hi ah hin 28 long hi (compound sense) “ai kawpmi, nu le va bantuk in” chimnak a si. A dang 934 hi cu “Number Pakhat” bak a chim duhnak an si.

Bible thiam pawl chimmi thlawmpal van char hna ahcun: Jacob fa le nih “Kannih cu pakhat (ECHAD) hrin kan si” an ti (Gen 42: 13). Joseph nih mingia nan si ko lai. Cu caah “Pakhat (ECHAD) I thlah uh law, nan nau va ko uh, nan chimmi dik le dik lo” (Gen 42: 16) Moses Biakam kuang chin par ve ve Cherubim “Khat lei ah dong ah pakhat (ECHAD), khat lei dong ah pakhat (ECHAD) na chiah lai (Exo 25: 19)

Thih awktlak a simi bia ahcun, biahngaltu pahnih maw pathum maw biahngalhnak in thah a si lai: biahngaltu pakhat (ECHAD) chimnak in cun a hohmanh thah an si lai loh (Deut 17: 6) Moses Biaktheng pekmi thil kong ah “Ngun kheng pakhat (ECHAD) le ngun pakan kuar pakhat (ECHAD)” (Nam 7: 13) Solomon nih “Pahnih cu pakhat (ECHAD) an thahnem deuh…… Pakhat (ECHAD) a tluk sual ahcun a dang pakhat (ECHAD) nih a bawmh khawh” (Phungchim 4: 9-10)

Hi vial hin sisehlaw. Hi bantuk number pakhat caah a hmannak 934 a um kan ti cang khah. Bible cang kan tial cawk ti lai loh. Cunglei nih ann langhter bak ko mi cu (ECHAD) hi pakhat, (minung pakhat, thil pakhat) bak chimnak a si ko. Nu le va pumkhat an si tinak ah a hman ve. A dik. Holh umtuning bak a si ko. Cu ruang ah pakhat a sinak hi a hnursuang loh. Lai holh zong ah “Nu le va cu pumkhat an si” timi kan hman ruang ah “Caw pakhat ka ngei” ti mi sullam a hrawk hrim loh.

YACHID = “Pakhat, a dang deuh te, dawt hleimi, ai phundangmi”tin leh a si (Stong’s H3173, Brown-Driver-Brigg’s Hebrew Lexicon) tin an leh. YACHID biafang hi Bible ah voi 12 a cuang. Voi 3 hi Abaraham fapa Isak kong ah a si.
Pathian nihcun a thawh I, “Na fapa, fapa pakhat (YACHID) longte na ngeihmi Isak na dawtmi kha va law Moriah tlang ah va kal” (Gen 22: 2) Pathian nih “Fapa pakhat (YACHID) te long na ngeihmi hmanh pek sian lo in na ka um lo caah Pathian nawl ngaih cu na duh ngai ngai ti kha ka hngalh” (Gen 22: 12)

“Fapa pakhat (YACHID) lawngte na ngeihmi tin leh a si (Gen 22: 16). Holh pakhat le pakhat hi I dannak te te an ngei. Direct in lehawk tha lomi an um an ti theu. Tha tein zoh hmanh. Isak kong cung lei kan langhter mi ah (YACHID) hi pakhat nih leh a si ko nain a tak tak ahcun, “thleidan deuhmi, hleice deuhmi” ti nak a si (Ignatius). A si reng cu mu. A ruang cu, nan theih cio bang Abraham nih fapa Isak long angei lo cu mu. Ishmael zong a nak upa a si ko kha. Dawthleimi, thleidanmi ti nih a khen deuh tak cuh.

Cun Psalm 68: 6 le 25: 16 hna ahcun (YACHID) hi “Umhar le lilen (Solitary or isolated one) in a leh. Cu caah Pathian pakhah chimnak ah (ECHAD) a hman ruang ah Pathian tampi ai funmi a sinak a chim duhnak a si nai sai loh. A ngai ngai ti ahcun, (ECHAD) le (YACHID) hi an biafang hram (YACHAD) in a ra ve ve mi an si (Strong’s #H3161). (YACHAD) tu hi Plural a si. Nain Pathian pakhat sinak kong ah plural hi hman lo in (ECHAD) pakhat tu hi a hman. Cun Kan zumhnak hram, holh ngeitu, Israel mi nih kum 2000 reng lo hi (ECHAD) an ti bu hin Pathian pakhat peng an zumh.

Hi idea hi tuan deuh ah (Pathian pakhat) dohnak ah mi zeimaw nih an rak chim fukfak. Nain uar a tong lomi a si. An dirnak a feh lo caah a si. Tu lio cu, Vansan thlalau in kan um lio a si. Mah pumpak kong hmanh santlai lo caah cun ruah ah a pih lio can a si. I ruathiam uh sih. Cu pinah, Pathian cu a thuk in a kau tuk. Kan zumhning ai dang kho men. A si awk te a si fawm. Pathian heih a si fawm cu.

Bible sianginn ka chuah tak nak a sau cang. Hawi zawnruah ah tlawmpal te ka van thai than. Nan dihlak cung ah Pathian thluachuah um ko she!

Van H Thang
25/04/2020

Be the first to comment on "Rev. Van Hlei Thang nih Pathian pakhat kong (ECHAD) kong a vun ttial mi cu khuaruahar bak si. Laimi ah mah bantuk in fiang cik cek in a chim khawh mi cu amah lawng si lai"

Leave a comment

Your email address will not be published.


*


error: Content is protected !!